قطع اینترنت در ایران که هر بار به بهانه حفظ امنیت عمومی و در واکنش به بحرانها و اعتراضات مردمی، با دستور نهادهای بالادستی مانند شورای عالی امنیت ملی اعمال میشود، به یکی از عوامل اصلی فروپاشی معیشت میلیونها نفر، بهویژه زنان شاغل در کسبوکارهای خرد آنلاین، تبدیل شده است. در جریان جنگ ۱۲روزهای که از ۱۷ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و با قطعی نزدیک به کامل اینترنت کشور همراه بود، بیش از ۴۰ درصد شرکتها بین ۲۵ تا ۵۰ درصد و نزدیک به نیمی از آنها بیش از ۵۰ درصد درآمد خود را از دست دادند؛ زیانی که با برآورد ۱.۵ میلیون دلار خسارت در هر ساعت قطعی و آسیبدیدن دستکم ۴۰۰ هزار تا یک میلیون کسبوکار آنلاین، به فروپاشی گسترده معیشت دیجیتال انجامید.
اکنون، تنها شش ماه پس از آن شوک اقتصادی گسترده، خاموشی دوباره اینترنت از ۱۸ دی ۱۴۰۴، در بستری از اعتراضات اجتماعی، ضربهای دیگر به اقتصاد دیجیتال وارد کرد و معدود مسیرهای تأمین هزینههای زندگی برای بسیاری از زنان، فریلنسرها و نیروهای شاغل در اکوسیستم فناوری را از بین برد.
برآوردها نشان میدهد اکوسیستم «تجارت اجتماعی» در ایران، بهمعنای فعالیتهای اقتصادیای که عمدتاً از طریق شبکههای اجتماعی و نه وبسایتها یا پلتفرمهای رسمی تجارت الکترونیک انجام میشوند، سالانه بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار میلیارد تومان (حدود ۶۰۰ تا ۷۵۰ میلیون دلار) گردش مالی دارد و حدود یک میلیون شغل مستقیم، بههمراه تعداد زیادی شغل غیرمستقیم، را پشتیبانیمیکند. این بازار که طی سالهای اخیر به یکی از ستونهای اقتصاد دیجیتال ایران تبدیل شده بود، با هر هفته قطعی اینترنت کوچکتر میشود و بخشی از آن، بهطور بازگشتناپذیر، از مدار اقتصاد کشور خارج خواهد شد.
گزارش کامل :